Od strategii rozwoju gmin do Zintegrowanej Sieci Kolejowej. Jak sprawić by powstała?
- 1 lipca 2026
- Posted by: andrzej.sztando
- Category: Budowa, ewaluacja i wdrażanie strategii rozwoju gmin
Wiele już mówi się o Zintegrowanej Sieci Kolejowej – www.zsk.gov.pl – czyli właśnie ogłoszonym, pierwszym tak kompleksowym planie rozwoju kolei w Polsce 🚄🇵🇱.
Cieszę się, że dzięki moim doświadczeniom z budowy strategii rozwoju wielu miast i gmin, jako członek Rady Naukowej ZSK, uczestniczyłem w pracach nad tym przełomowym planem, reprezentując Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu. Jednocześnie gratuluję kierownictwu i ekspertom Ministerstwo Infrastruktury, Port Polska, Polskie Linie Kolejowe S.A., Instytut Rozwoju Miast i Regionów i Ośrodek Studiów Wschodnich – OSW zaangażowanym w jego opracowanie.
Wszystkich zachęcam do zapoznania się ze szczegółami ZSK na tiny.pl/w3bxbs6g4 a poniżej przekazuję kilka moich refleksji.
1. Tak jak przy strategii miasta/gminy, ZSK należy umocować prawnie, nadając jej ostateczną, formalną postać i wyposażając w harmonogram realizacji oraz odpowiednie finansowanie [ponadkadencyjność!], zwłaszcza z Funduszu Kolejowego [zreformowanego!] i środków UE. Bez takiej formalizacji prawdopodobnie bardziej pozostanie „na papierze” niż się zmaterializuje.
2. Tak jak przy strategii miasta/gminy, wdrażanie ZSK musi być ewaluowane, a więc oceniane i – jeśli trzeba – korygowane. Polska i świat szybko się zmieniają, a to plan w perspektywie 2050 r.
3. Strategie rozwoju województw, strategie rozwoju ponadlokalnego i strategie rozwoju miast/gmin powinny uwzględniać ZSK – i to nie tylko w modelach struktury funkcjonalno-przestrzennej, ale przede wszystkim w koncepcjach rozwoju.
4. Powołanie Rady Naukowej uczestniczącej w pracach nad ZSK to postępowy krok administracji państwa. To podejście trzeba upowszechnić. Naukowcy-praktycy powinni uczestniczyć w pracach nad strategiami, planami i programami rozwoju kraju, województw oraz miast/gmin zwiększając ich trafność, skuteczność i efektywność. Środowisko akademickie powinno o to zabiegać. Potrzebne są też rozwiązania systemowe i przepisy sprzyjające takiemu udziałowi.
5. Już od września będę prezentował ZSK i rolę Rady Naukowej w jej opracowaniu na zagranicznych uniwersytetach. Zainteresowanie jest duże!