Budowa, wdrażanie i ocena strategii rozwoju jednostek samorządu terytorialnego

Szukasz wykonawcy strategii rozwoju?

Skontaktuj się ze mną telefonicznie, napisz e-mail lub pozostaw swoje dane kontaktowe.

Nie masz pewności, czy Twój samorząd potrzebuje strategii rozwoju?

Przeczytaj mój wywiad dla serwisu Prawo.pl Tam znajdziesz odpowiedzi.

Samorządy, które mi zaufały:

Budowa i wdrażanie strategii rozwoju gmin/miast, powiatów oraz województw to moja podstawowa działalność, obok pracy naukowej. Zajmuję się tym od 1994 r. i jako autor lub współautor opracowałem ich blisko 80. Są przyjmowane uchwałami rad (niemal zawsze jednogłośnie) i nie „trafiają na półki” – wszystkie były lub są wdrażane w praktyce. Niektóre samorządy, moi stali klienci, powierzają mi opracowywanie nowych wersji ich strategii co kilka lat (np. gminy: Polkowice, Bogatynia, Grębocice, Nowogrodziec, Lądek-Zdrój, Węgliniec, Przemków, Marciszów; powiaty: polkowicki, jeleniogórski, zgorzelecki). W pracach nad strategiami wykorzystuję wiedzę i doświadczenia z mojej działalności naukowej, dydaktycznej, szkoleniowej, trenerskiej oraz publicznej.

Część samorządów powierza mi wsparcie wdrażania lub kompleksowe zorganizowanie gminnego/powiatowego systemu wdrażania strategii. Buduję zatem i szkolę Zespoły ds. Wdrażania Strategii lub Wydziały Zarządzania Strategicznego, opracowuję wdrożeniowe zarządzenia i uchwały, monitoruję/ewaluuję strategie w trakcie i po zakończeniu ich realizacji itp.

Dla władz doskonalących swe zarządzanie wykonuję audyty strategiczne, tzn. kompleksowe oceny jakości zarządzania strategicznego prowadzonego w samorządzie. Recenzuję też projekty strategii sporządzane przez inne podmioty. Sporządzam także niektóre programy wykonawcze strategii, np. strategie rozwiązywania problemów społecznych, strategie rozwoju przedsiębiorczości, programy rozwoju lokalnego itp.

W trakcie prac ściśle współpracuję z władzami, mieszkańcami, przedsiębiorcami i innymi partnerami. Przekazuję władzom wiedzę nt. zarządzania strategicznego i przygotowuję je do praktycznego posługiwania się strategią. Moim priorytetem jest zawsze budowa takiej strategii, która przyniesie maksimum korzyści społeczności lokalnej, gospodarce, środowisku oraz władzom samorządu. Stosuję skuteczne i efektywne narzędzia planowania. Umiem zbudować konsensus społeczny wokół strategii i jej realizacji. Potrafię prorozwojowo połączyć nowoczesne trendy z lokalnymi tradycjami i uwarunkowaniami, słuchać i rozumieć argumenty władz, inspirować i odnajdywać drogi rozwiązywania problemów. Dzięki temu za wykonane i wdrożone strategie otrzymałem kilkadziesiąt listów referencyjnych.

12 głównych korzyści samorządu i władz z dobrze sporządzonej i wdrażanej strategii:

Rozwój szybki,
trwały oraz
zrównoważony
Wyższa jakość
życia i zadowolenie
mieszkańców
Zaufanie i poparcie
społeczne
dla władz
Łatwiejsze podej-
mowanie decyzji
przez władze
Łatwiejsza i lepsza
praca oraz zadowole-
nie urzędników
Pozyskane dotacje
projekty, granty
i inne środki
Zaktywizowana
społeczność
lokalna
Napływ mieszkań-
ców, turystów
oraz inwestorów
Mniej problemów,
błędów, zagrożeń
i niepewności
Pozyskana wiedza,
pomysły, innowacje
oraz doświadczenia
Wykorzystane
wszystkie
zasoby lokalne
Czyste, bogate
i witalne
środowisko naturalne

Podstawowe zalety sporządzanych przeze mnie strategii rozwoju:

Realność: można je
wdrażać w praktyce
Przystępność: są
napisane zrozumiale
Spójność: ich części
to logiczna całość
Grantowość: ułatwia-
ją pozyskać dotacje
Zrównoważenie: dają
rozw. zrównoważony
Legalność: są
zgodne z przepisami
Kreatywność: nowe
idee i koncepcje
Nowoczesność: mają
wszystkie innowacje
Prospołeczność: na
1. miejscu są ludzie

Żeglarz, który nie wie dokąd płynie, nigdy nie będzie miał pomyślnych wiatrów.

– Seneka.

Najczęściej zadawane pytania nt. budowy strategii jednostki samorządu terytorialnego:

Struktura strategii rozwoju gminy/miasta, powiatu i prace nad nią są w niewielkim stopniu uregulowane prawnie. Sporządzając „SIWZ na strategię”, zapytanie ofertowe i projekt umowy nie można się zatem oprzeć na przepisach.  Trudno też skorzystać z literatury lub Internetu. Podaje się tam wiele różnych, sprzecznych recept na to jak sporządzić strategię i co powinna ona zwierać. Z drugiej strony, jeśli Twoje zamówienie będzie źle sporządzone, to otrzymasz źle wykonaną strategię, która wyląduje na półce i zostanie zapomniana. Większość wykonawców stosuje bowiem podejście typu: „klient ma zawsze rację więc nie będziemy go przekonywać, że zamawia błędnie, a zatem dostanie to co zamawia”. Co zatem robić? Odpowiedź jest prosta. Zamawiana struktura strategii i proces prac na nią powinny być dostosowane do rozmiarów i specyfiki samorządu. Sporządzając zamówienie skonsultuj je zatem z kimś kto się tym zawodowo zajmuje. Zadzwoń – udzielę Ci tej pomocy.

Procedura budowy strategii powinna być dostosowana do rozmiarów i specyfiki gminy. Nie ma jednej uniwersalnej procedury dla wszystkich gmin. Niemniej, można podać przykład. W gminie wiejskiej, małej miejsko-wiejskiej (miejskiej) o liczbie mieszkańców do ok. 30 tys. najważniejsze etapy budowy strategii wg. mojej metody to:

  • Ustalenie z władzami harmonogramu i zasad prac.
  • Badanie opinii społecznej – ankiety, sondy, wywiady, zebrania itp.
  • Warsztaty strategiczne z udziałem władz i reprezentantów instytucji społecznych, gospodarczych i środowiskowych.
  • Diagnoza i analiza strategiczna wykonana metodami odpowiednimi dla samorządów (a nie przedsiębiorstw, np. nie SWOT).
  • Opracowywanie kolejnych wersji projektu strategii i wielokrotne konsultowanie ich z władzami.
  • Konsultowanie projektu strategii ze społecznością lokalną i komisjami rady.
  • Przyjęcie strategii uchwałą rady wraz dokumentami towarzyszącymi i wykonawczymi.

Okres prac nad strategią zależy od społeczno-gospodarczych rozmiarów gminy. W małej gminie wiejskiej prace trwają zwykle od 4 do 6 miesięcy. W gminie miejsko-wiejskiej zamieszkanej przez około 20 tys. mieszkańców okres ten wydłuży się do 6-8 miesięcy. Opracowanie strategii miasta posiadającego około 100 tys. mieszkańców najpewniej zajmie około roku. Do powyższych okresów należy doliczyć 1-2 miesiące jeśli w gminie występują szczególne problemy, jak np. kryzys dominującej branży, silny konflikt społeczny, skutki klęski żywiołowej, konieczność realizacji tzw. inwestycji progowych, wysoki poziom zadłużenia, konieczność restrukturyzacji gospodarki komunalnej itp.

Strategie rozwoju gmin/miast najczęściej sporządza się na okres od 5 do 10 lat.

Oczywiście to nie jest prawidłowe. Wypełnianie niemal całej strategii opisem gminy to najczęściej dowód na to, że jej autorzy nie mieli pomysłu, koncepcji na to jak gmina ma się rozwijać, jakie cele przyjąć, jakie zadania realizować, jak to zorganizować, monitorować i korygować. Prawidłowa struktura strategii to struktura zrównoważona, tzn. zawierająca proporcjonalne

Koszty opracowania strategii rozwoju jednostki samorządu terytorialnego różnią się tak jak różnią się między sobą te jednostki. Największy wpływ na te koszty ma liczba mieszkańców, poziom rozwoju gospodarczego, ambicje rozwojowe władz lokalnych, a także oczekiwany termin opracowania strategii. Najdokładniej, najprościej i najszybciej można je oszacować podczas rozmowy na ww. tematy. Zapraszam do kontaktu.

Potrzebujesz strategii, szkolenia, doradztwa personalnego, wsparcia badań dot. zarządzania?